Akademi: Oscar Yapay Zekâ Çağında da İnsan Emeğini Ödüllendirecek

Amerikan Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi'nin yöneticileri, yapay zekânın film yapımında giderek yaygınlaştığı bir dönemde Oscar'ın yönünü net bir şekilde ortaya koydu. Tokyo Uluslararası Film Festivali'nde Variety'ye konuşan Akademi Başkanı Lynette Howell Taylor, Oscar'ların her zaman insan emeğini ödüllendireceğini söyledi.

Howell Taylor, Akademi'nin yapay zekâ konusundaki tutumunu şu sözlerle özetledi:

Akademi için her zaman geçerli olacak olan şey, insan mükemmelliğini ve insanın yönettiği iş akışını ödüllendirmemiz.

Başkan, yapay zekânın aslında yaklaşık on yıldır post prodüksiyon süreçlerinin ve görsel efekt çalışmalarının bir parçası olduğunu hatırlattı. Akademi'nin bu konuyu uygunluk kuralları bağlamında düzenli olarak ele aldığını belirten Howell Taylor, telif hakları, şeffaflık ve beyan konularında çok gerçek endişeler bulunduğunu da vurguladı. Ancak ona göre her durumda bu sürecin merkezinde iş akışını yöneten insanlar olacak.

Mayıs Ayında Netleşen Kurallar

Akademi, bu yılın mayıs ayında açıkladığı kurallarla yapay zekâ konusundaki çerçevesini çizmişti. AP'nin aktardığına göre yeni kurallar, yapay zekânın post prodüksiyonda kullanılmasının adaylık şansını ne artıracağını ne de azaltacağını belirtiyor. Asıl ölçüt ise insan emeği. Oyunculuk dallarında yalnızca, rızası alınmış insanlar tarafından oynandığı kanıtlanabilen roller yarışabiliyor. Senaryo dallarında da yalnızca insanların yazdığı senaryolar ödüle aday olabiliyor.

Bu kuralların en çok tartışılan örneklerinden biri, 2025'te hayatını kaybeden Val Kilmer'ın As Deep as the Grave filmindeki yapay zekâyla yeniden yaratılan performansı oldu. Akademi o dönem bu performansın uygun olup olmadığı konusunda yorum yapmamış, bu tür durumları tek tek değerlendireceğini açıklamıştı.

Uluslararası Film Kuralları Gözden Geçirilecek

Tokyo'daki görüşmede Akademi yönetimi, Uluslararası Film kategorisinde yeni değişikliklere de kapıyı araladı. 99. Oscar töreni için getirilen kurallara göre İngilizce dışında bir dilde çekilen filmler, ülkelerinin resmî adayı olmasalar bile Berlin, Busan, Cannes, Sundance, Toronto veya Venedik'te en büyük ödülü kazanarak kategoriye katılabiliyor.

Ancak bu kural ilk yılında ilginç bir örnekle sınandı. Andrey Zvyagintsev'in Minotaur filmi, Cannes'da Altın Palmiye yerine Büyük Ödül'ü kazandığı için bu yoldan yararlanamadı ve neredeyse yarışın dışında kalıyordu. Film, sonunda Fransa'nın resmî adayı olarak seçildi.

Rus yönetmen Zvyagintsev, daha önce Leviathan ve Sevgisiz filmleriyle bu kategoride iki kez Oscar'a aday gösterilmişti.

Akademi'nin üyelik, etki ve sektör sorumlusu Meredith Shea, Uluslararası Film Yürütme Komitesi'nin kuralları her yıl gözden geçireceğini söyledi. Shea, komitenin hangi noktalarda iyileştirme yapılması gerektiğini değerlendireceğini belirtti. Altı festivalin, aldıkları başvuru sayısı ve küresel erişimleri göz önünde bulundurularak seçildiğini de hatırlattı. Akademi CEO'su Bill Kramer de daha önce Deadline'a festival listesinin genişletileceğini açıklamıştı.

Akademi Giderek Küreselleşiyor

Kramer, Akademi üyelerinin yaklaşık yüzde 25'inin artık ABD dışında yaşadığını söyledi. Akademi'nin Tokyo ziyareti de Rio de Janeiro, Marakeş, Morelia ve Busan'ın ardından üyelerle ve sinemacılarla buluşmayı hedefleyen geniş bir programın parçası. Kramer, Oscar töreninin ABD dışındaki seyirci sayısının ABD'deki seyirciyle neredeyse eşit olduğunu da belirtti.

Akademi yöneticileri, Güney ve Güneydoğu Asya gibi daha küçük sinema endüstrilerinden gelen filmlerin ödül kampanyası maliyetleri karşısında zorlandığını da kabul etti. Howell Taylor, Akademi'nin kampanya harcamalarından sorumlu olmadığını ancak sinemacılarla giriş engellerini konuştuklarını söyledi. Kramer ise tüm filmlerin eşit koşullarda sunulduğu Academy Screening Room adlı yayın platformuna dikkat çekti ve oy veren üyelerin bir kategorideki tüm filmleri izlemeyi taahhüt ettiğini hatırlattı.

Görüşmeye katılan Akademi Müzesi Direktörü ve Başkanı Amy Homma ise müzenin Asya ve Asyalı Amerikalı sinema tarihine daha fazla yer açmayı sürdüreceğini söyledi. Homma, Asya genelinde film arşivlerinin korunmasının önemine dikkat çekti. Los Angeles'taki müze, yılda yaklaşık 600 klasik film gösterimi düzenliyor.

Shea da Akademi'nin yetenek programlarında uluslararası katılımın arttığını belirtti. Öğrenci Akademi Ödülleri, senaristlere yönelik Nicholl Bursu ve Chanel iş birliğiyle verilen kadın sinemacılara yönelik Gold Bursu, son yıllarda daha fazla uluslararası kazanan çıkardı. Akademi'nin dünya genelinde okullar ve atölyelerle 200'ü aşkın ortaklığı bulunuyor.

Oscar töreni 2029'dan itibaren YouTube'da yayınlanacak. Kramer'e göre bu anlaşmayla tören 30'dan fazla dilde yaklaşık 2,5 milyar insana ulaşabilecek. Akademi ayrıca yaklaşan 100. yılı için önümüzdeki 18 ay boyunca özel içerikler hazırlayacak.